Rejestracja
Tutaj jesteś: Strona głównaŻycie intymneCiekawostki

Konkubinat w prawie polskim

Opisujemy funkcjonowanie konkubinatu w Polsce w teorii i praktyce

Data publikacji: 26 stycznia 2016, 13:30
Konkubinat, wedle powszechnej definicji, jest związkiem analogicznym do małżeństwa, lecz niesformalizowanym. Ta zdawałoby się drobna różnica sprawia, że mamy do czynienia z zupełnie inną pod względem prawnym instytucją. Statystyki mówią wyraźnie: z roku na rok zawieranych jest coraz mniej związków małżeńskich. Nie powinno to dziwić – koszty związane z samym ślubem mogą przerażać. Dlatego też coraz więcej osób decyduje się na związek niesformalizowany, czyli konkubinat. Według statystyk, ponad pół miliona osób żyje w konkubinacie. Jak taki związek wygląda w świetle prawa?
konkubinat prawo w Polsce

Konkubinat – czym jest?

Konkubinat nie posiada definicji w prawie polskim, a więc nie ma jednego dokumentu definiującego czym on właściwie jest. Możemy jednak wysunąć pewne wnioski na podstawie wzmianek w różnych tekstach prawnych.

Ogólnie można stwierdzić, że konkubinat to niesformalizowany związek dwóch osób płci przeciwnej, które złączone są więziami: duchową, fizyczną oraz ekonomiczną. Definicja jest więc niemal identyczna z tą, która dotyczy małżeństwa.

Wnioski wyciągnięte z takich poszukiwań nie napawają z początku optymizmem – osoby pozostające ze sobą w konkubinacie nie zyskują w ten sposób żadnych praw względem siebie. W świetle polskiego prawodawstwa konkubenci traktowani są niemalże jak obcy sobie ludzie. Pewne sprawy, które w przypadku małżeństw nie stanowią żadnego problemu, trzeba więc niestety załatwiać okrężną drogą.

O czym muszą pamiętać konkubenci, czyli konkubinat w Polsce

Przede wszystkim należy pamiętać o tym, że konkubinatem nazywa się niesformalizowany związek dwóch osób różnej płci. Jest to konsekwencja uznania przez Sąd Najwyższy faktu, że konkubinat jest instytucją analogiczną do małżeństwa, lecz niesformalizowaną. Związki homoseksualne więc – pomimo że mogą spełniać wszystkie pozostałe przesłanki (a więc istnienie duchowej, fizycznej i ekonomicznej więzi) – nie są uznawane za konkubinat. Istnieją co prawda zdania odmienne od tego poglądu, jednakże nie znajdują one swojego usankcjonowania w prawie.

Konkubinat a dziecko

konkubinat w polskim prawiePotomek urodzony w konkubinacie ma status dziecka pozamałżeńskiego. Oznacza to, że jako ojca dziecka nie uznaje się partnera matki. Ojciec dziecka musi je czynnością prawną uznać lub – jeśli nie chce tego zrobić dobrowolnie – może zostać do tego zmuszony przez sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Do tego czasu w akcie urodzenia dziecka w miejscu nazwisk rodziców widnieje tylko nazwisko matki.

Jeśli chodzi o obowiązek łożenia na dziecko, to ciąży on na obojgu rodzicach, niezależnie od tego, czy pozostają oni w związku małżeńskim, czy też nie. Jeśli zaś dziecko jest spokrewnione tylko z jednym z konkubentów (pochodzi na przykład ze związku z poprzednim partnerem), obowiązek łożenia spoczywa tylko na rodzicu. Nie może on domagać się spełnienia tego obowiązku przez aktualnego konkubenta, bowiem nie jest on rodzicem dziecka w świetle przepisów prawa.

Również jeśli chodzi o adopcję dzieci, konkubenci nie mogą się o nią starać jako para. Wystąpić więc może o nią jeden z konkubentów, ale tylko we własnym imieniu.

Konkubinat a dziedziczenie

Istotną kwestią jest sprawa spadku. Osoby będące w konkubinacie nie mogą po sobie dziedziczyć ustawowo. Aby przekazać majątek po śmierci, konieczne jest sporządzenie testamentu. W odniesieniu do dzieci taki problem nie istnieje. Między rodzicami a dzieckiem istnieje więź respektowana przez prawo spadkowe – dziecko dziedziczy po obojgu rodziców, niezależnie od statusu prawnego ich związku. W określonych przypadkach możliwe jest nawet, by konkubent otrzymał rentę po zmarłym partnerze. Wymagane jest, by związek był stały i długotrwały. Ułatwieniem w takiej sytuacji jest posiadanie wspólnych dzieci.

Zmierzając powoli ku końcowi, należy wspomnieć o wspólnym majątku konkubentów. W przypadku małżeństwa, jeśli małżonkowie nie wydadzą odpowiednich rozporządzeń, majątek jest wspólny. Natomiast w przypadku konkubinatu majątek każdego z konkubentów jest odrębny. Jest rzeczą naturalną, że osoby mieszkające razem przez lata gromadzą również majątek wspólny. W takich przypadkach tratowani są jako współwłaściciele. Ma to znaczenie przede wszystkim w przypadku rozstania partnerów, które niekoniecznie musi odbyć się polubownie. konkubinat a małżeństwo - prawne aspektyCzęsto w takich przypadkach dochodzi do sporu, który musi zostać rozstrzygnięty przez sąd powszechny.

Problemowa jest również sytuacja, w której jeden z konkubentów zachoruje. W takim przypadku lekarz może potraktować jego partnera jako osobę obcą i nie ma obowiązku informować go o stanie zdrowia konkubenta.

Podsumowując, można stwierdzić, że pomimo pewnych niedogodności konkubinat jest nadal najlepszą alternatywą dla związku małżeńskiego. Jest to szczególnie dobre rozwiązanie dla osób, które nie chcą sformalizować  swojej relacji z partnerem – zakończenie konkubinatu nie wymaga spełnienia żadnych formalności.

 

 

 

 

Kamila Mikołajczyk

Jeśli chcesz w łatwy sposób dotrzeć do artykułów o podobnej tematyce zaznacz interesujące Cię tagi na poniższej liście.
Ogólna:
Powrót
Wczytywanie odpowiedzi i komentarzy.