Rejestracja
Tutaj jesteś: Strona głównaDietaKuchnia

Poznaj tajemnice kuchni żydowskiej

Historia i przepisy kuchni żydowskiej

Data publikacji: 19 listopada 2016, 01:48
Wieki, w których Żydzi żyli w diasporze sprawiły, że tradycyjna żydowska kuchnia łączy w sobie elementy wielu narodów i kultur. Dzisiaj jest popularna na całym świecie, a restauracje, serwujące koszerne, żydowskie potrawy można znaleźć wszędzie, na amerykańskich fastfoodach kończąc.

Najważniejsze zasady koszerności

Żydowska kuchnia opiera się na ścisłym przestrzeganiu zasady koszerności. Pokarmy dzieli się na dozwolone, czyli czyste (koszerne) i niedozwolone (trefne). Mięso musi pochodzić od zwierzęcia, które jest przeżuwające i ma rozdzielone kopyta (np. krowa, sarna, owca, ale już nie koń czy świnia) i które zostało zabite zgodnie z zasadami szechity, czyli żydowskiego prawa uboju. Ma ono na celu zagwarantowanie, że zwierzę nie cierpiało i że nie było chore czy ranne. Ptaki, których mięso można jeść, muszą być zwierzętami hodowlanymi (gęsi, kury), ryby powinny zaś mieć łatwo usuwalne łuski i płetwy (koszerne są więc karpie i śledzie, ale już nie węgorze czy skorupiaki).

Żydowskie potrawy z mięsem i mlekiem?

Podział pokarmu na koszerny i nieczysty wywodzi się z Pięcioksięgu Mojżeszowego. Pobożni Żydzi muszą przestrzegać wszystkich zasad kaszrutu (koszerności), a ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać rabin. Dla Żydów ważne jest niełączenie mięsa z mlekiem – niedozwolone jest podanie dania, w którym składnikami jest mięso i np. ser. Zasady koszerności określają, że mięso i produkty mleczne powinny być również podawane na oddzielnej zastawie. Wynika to z religijnej symboliki: mięso symbolizuje śmierć, a mleko (pochodzące przecież od żywego zwierzęcia, które wydało na świat młode) – życie. Rozdzielność mięsa od mleka symbolizuje więc rozdzielność życia od śmierci.

Żydowskie jedzenie „made in Poland”

Czy łatwo jest znaleźć w Polsce żydowskie potrawy? To zależy. Oczywiście najłatwiej jest w dużych miastach, szczególnie w Krakowie – na Kazimierzu restaurację żydowską znaleźć można na co drugim rogu, co wynika oczywiście z historii tej dzielnicy. W małych miasteczkach trudniej o dania przygotowane zgodnie z zasadami koszerności. Jeśli zaś chodzi o koszerne produkty spożywcze, to Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie udziela szczegółowych informacji dotyczących certyfikatów koszerności. Wydawane są one przez Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha.

Z czego przygotowywane są potrawy kuchni żydowskiej?

Żydowskie potrawy, mimo że przygotowywane według określonych zasad, nie są ograniczane sztywnymi przepisami. Dzięki temu są bardzo różnorodne, w zależności od tego, czy przyrządzane były przez Żydów mieszkających w krajach śródziemnomorskich, bliskowschodnich czy wschodnioeuropejskich. Żydowska kuchnia jest również bardzo aromatyczna, pełna takich przypraw, jak: kminek, cynamon czy goździki, dużo korzysta się w niej też z czosnku i imbiru. Niesie także ze sobą bogactwo warzyw – bakłażanów, fasoli, ciecierzycy, marchwi, pomidorów oraz różnorodnych mięs – jagnięciny, wołowiny, wątróbek i rozmaitych ryb.

Nie tylko placek po żydowsku

Żydowskie potrawy, które cieszą się największą popularnością w Polsce, to m.in. czulent (gulasz z kaszą), gefilte fisz (rybne pulpety) czy placek po żydowsku. Popularna, pyszna chałka czy chrupiąca maca, czyli rodzaj chrupkiego chleba wypiekanego na zakwasie, również na stałe zagościły już w polskiej kuchni. Najważniejszą chyba jednak potrawą kuchni żydowskiej jest w naszym kraju karp po żydowsku. Ta ryba, podawana w galarecie i na słodko, weszła już do kanonu tradycyjnych, postnych dań, jakie spożywane są podczas wieczerzy wigilijnej.

Sałatka po żydowsku - przepis

Wielu Polaków zna i lubi smak sałatki z ziemniakami i jajkiem, ale nie wszyscy wiedzą, że wywodzi się właśnie z żydowskiej kuchni. Aby ją przygotować, potrzeba 5 jajek, 7 niedużych ziemniaków i jednej dużej lub dwóch małych cebul. Ugotowane i pokrojone w kostkę jajka i ziemniaki należy wymieszać z posiekaną cebulą. Do smaku możemy dodać 3 posiekane ogórki kiszone. Całość mieszamy z czterema łyżkami majonezu i odrobiną soli i pieprzu – tania i sycąca sałatka gotowa!

Możemy wciąż cieszyć się kulturą polskich Żydów poprzez kosztowanie ich pysznych dań. Kuchnia Żydów aszkenazyjskich, którzy mieszkali w naszym kraju w liczbie kilku milionów, zostawiła trwały ślad w tradycyjnej kuchni polskiej. Warto pójść tym tropem i na kolejną, kulinarną wycieczkę wybrać się w przeszłość, ku słodko-kwaśnym smakom żydowskiej kuchni, pełnej goździków i skórki cytrynowej.

Małgorzata Otfinowska

Jeśli chcesz w łatwy sposób dotrzeć do artykułów o podobnej tematyce zaznacz interesujące Cię tagi na poniższej liście.
Powrót
Wczytywanie odpowiedzi i komentarzy.
Przeczytaj również